Interpelacja w sprawie decyzji prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych odmawiającej wykonywania postanowień Komisji Majątkowej w Warszawie powołanej celem przywrócenia kościelnym osobom prawnym własności upaństwowionych z naruszeniem prawa nieruch

   Ustawą z dnia 17 maja 1989 roku o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP (Dz.U. Nr 29, poz. 154 z 1989 r.) została powołana Komisja Majątkowa w celu prowadzenia postępowań regulacyjnych w przedmiocie przywrócenia własności upaństwowionych z naruszeniem prawa nieruchomości lub ich części na szkodę kościelnych osób prawnych.

   Postępowanie przed Komisją Majątkową zgodnie z art. 63 ustawy winno prowadzić do przywrócenia kościelnym osobom prawnym własności utraconych nieruchomości lub przyznania odpowiedniej nieruchomości zamiennej, gdyby przywrócenie własności natrafiało na przeszkody, lub też przyznania odszkodowania wg przepisów o wywłaszczeniu w razie niemożności zwrotu lub przyznania nieruchomości zamiennej.

   Zgodnie z treścią art. 62 ust. 2 ustawy uczestnikami postępowania są wszystkie zainteresowane jednostki państwowe i kościelne.

   Z uwagi na zaszłości ostatnich 55 lat istnieją małe możliwości zwrotu utraconych nieruchomości. W tej sytuacji pozostaje jedynie przyznanie nieruchomości zamiennych lub wypłata odpowiedniego odszkodowania przez Ministra Finansów.

   Praktyka przyjęta przez Komisję Majątkową prowadziła do przekazywania uprawnionym wnioskodawcom mienia zamiennego odpowiedniej wartości. Mienie to przekazywała Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, a następnie Agencja Nieruchomości Rolnych. Podstawą takiego działania jest zapis art. 24 ust. 1a ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa: ˝Agencja reprezentuje Skarb Państwa w sprawach wynikających z postępowania regulacyjnego określonego w ustawach o stosunku Państwa do Kościołów i innych związków wyznaniowych w Rzeczypospolitej Polskiej˝.

   Ze zdziwieniem stwierdzam, iż Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych dokonał nieuprawnionej interpretacji tego przepisu i odmówił wykonywania postanowień Komisji Majątkowej w przedmiocie przekazywania mienia zamiennego (pismo znak: ZGZ-kp-4241-21-5/2073/03EG z dnia 27.10.2003 oraz ZGZ-kp-4201-188/2843/04/HS z dnia 29.11.2004). Działanie to podrywa zaufanie do organów Państwa, a ponadto otwiera drogę do procesów odszkodowawczych z powodu zwłoki w postępowaniach regulacyjnych, co stwarza realne zagrożenie dla przyszłych wypłat odszkodowawczych z budżetu Państwa.

   Chciałbym zwrócić Panu Premierowi uwagę, iż zgodnie z przyjętymi obowiązującymi terminami postępowania regulacyjne powinny zostać zakończone w okresie nie dłuższym niż sześć miesięcy od ich wszczęcia, tj. przynajmniej do końca 1993 roku. Trwają jednak nadal, głównie z powodu niewywiązywania się organów Państwa z nałożonych na nie obowiązków, czego przykładem jest działanie Agencji Nieruchomości Rolnych. W świetle powyższego proszę Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

   1. Jaka aktualnie jest liczba postępowań regulacyjnych toczących się przed Komisją Majątkową, ze wskazaniem w szczególności ilości tych postępowań, w których upłynął termin ich zakończenia wynikający z ustawy, oraz jakiej wartości majątku one dotyczą?

   2. Jakie kroki podejmie Rząd RP w celu jak najszybszego zakończenia prac Komisji Majątkowej?

   3. Jakie środki dyscyplinujące zostaną podjęte przez Pana Premiera wobec osób odpowiedzialnych za rażące naruszanie w tej mierze obowiązującego porządku prawnego?

   4. Jakie Pan Premier zamierza podjąć działania i decyzje wobec osób podległych Panu Premierowi, a będących członkami strony rządowej Komisji Wspólnej Rządu RP i Episkopatu Polski dla realizacji przez nie ustawowych zadań Państwa wynikających z ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, w szczególności w zakresie postępowań regulacyjnych?

   5. Czy rząd Pana Premiera przewiduje ewentualnie podjęcie innych inicjatyw, np. legislacyjnych, dla rozwiązania do końca spraw związanych z naprawieniem niebudzących wątpliwości i oczywistych szkód i krzywd wyrządzonych Kościołowi Katolickiemu w okresie PRL przez ówczesne władze, aby zamknąć ten niechlubny rozdział we wzajemnych stosunkach Państwa i Kościoła Katolickiego?

   Poseł Jerzy Polaczek

   Piekary Śląskie, dnia 1 lutego 2005 r.